W dniu 3 października 2018 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) odpowiedział na pytania prejudycjalne zadane przez Sąd Okręgowy w Warszawie dotyczące wykładni dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29). W wyroku tym TSUE stwierdził, że:

1)     Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.

2)      Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że z jednej strony skutki dla sytuacji konsumenta wynikające z unieważnienia całości umowy, takie jak te, o których mowa w wyroku z dnia 30 kwietnia 2014 r., Kásler i Káslerné Rábai (C‑26/13, EU:C:2014:282), należy oceniać w świetle okoliczności istniejących lub możliwych do przewidzenia w chwili zaistnienia sporu, a z drugiej strony, do celów tej oceny decydująca jest wola wyrażona przez konsumenta w tym względzie.

3)      Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę.

4)      Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie utrzymywaniu w umowie nieuczciwych warunków, jeżeli ich usunięcie prowadziłoby do unieważnienia tej umowy, a sąd stoi na stanowisku, że takie unieważnienie wywołałoby niekorzystne skutki dla konsumenta, gdyby ten ostatni nie wyraził zgody na takie utrzymanie w mocy[i].

Przytoczony wyrok TSUE stanowi kolejny krok w skierowaniu orzecznictwa sądów na korzystne dla kredytobiorców (konsumentów) tory. Skorzystał z niego m. in. Sąd Apelacyjny w Warszawie, „odfrankowując” kredyt indeksowany zawarty przez małżeństwo z Warszawy (wyrok z 14 października 2019 r. w sprawie VI ACa 264/19). Jak wynika z doniesień prasowych (uzasadnienie wyroku nie zostało jeszcze opublikowane), Sąd Apelacyjny dostrzegł, że możliwe jest potraktowanie kredytu jako złotówkowego bez oprocentowania – wówczas konsument do raty kapitałowej doliczałby tylko marżę[ii].

Należy jednak podkreślić, że nie jest to jedyne na gruncie powołanego wyroku TSUE możliwe rozstrzygnięcie w stosunku do kredytów indeksowanych do CHF. Co istotne, postanowienia umów kredytów walutowych oferowanych przez poszczególne banki różniły się, dlatego też konieczne jest indywidualne podejście do każdej sprawy.


[i] Pełna treść wyroku TSUE dostępna jest na (dostęp: 19.10.2019, godz.10.47): http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf;jsessionid=B6A8052D1AC3A8E62317053C93B3D33A?text=&docid=218625&pageIndex=0&doclang=pl&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=5133652

[ii] https://www.prawo.pl/biznes/odfrankowienie-umowy-wyrok-sadu-apelacyjnego,488373.html – dostęp: 19.10.2019, godz. 10.34